Trong vài thập kỷ qua, Việt Nam đã nổi lên như một trung tâm gia công phần mềm quan trọng trên thế giới. Nhưng khi bước vào thế kỷ 21, nền kinh tế Việt Nam đã bắt đầu có những bước chuyển mình mới, khi mà nhu cầu thị trường và nội lực trong nước đều cho thấy xu hướng tăng cường phát triển và tạo ra các sản phẩm công nghệ của riêng mình.
Một trong những động lực chính thúc đẩy quá trình này là nhu cầu tự chủ công nghệ ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh kinh tế thế giới đang chứng kiến nhiều biến động, đặc biệt là về chính trị và kinh tế, việc có sự độc lập về công nghệ không chỉ giúp Việt Nam tăng cường vị thế quốc gia trên bản đồ thế giới, mà còn đảm bảo an ninh quốc gia, nhất là trong những lĩnh vực nhạy cảm như an ninh mạng và quốc phòng.
Xu hướng toàn cầu hóa đã làm nổi bật sự chuyển dịch từ mô hình gia công phần mềm sang phát triển công nghệ. Khi các quốc gia phát triển đang dịch chuyển các công việc gia công đến các nước đang phát triển để giảm chi phí, Việt Nam đã thể hiện mình như một điểm đến hấp dẫn. Tuy nhiên, để không chỉ dừng lại ở vai trò này, Việt Nam cần bước lên một nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị, tức là tạo ra các sản phẩm công nghệ thương hiệu "Made in Vietnam".
Sự phát triển của nguồn nhân lực tại Việt Nam là một yếu tố khác góp phần không nhỏ vào sự chuyển đổi này. Trong khi số lượng kỹ sư công nghệ thông tin tại Việt Nam ngày càng tăng mạnh, chất lượng và trình độ của họ cũng dần trở nên tương đương với các chuẩn mực quốc tế. Điều này đã tạo điều kiện cho Việt Nam tiến xa hơn trong phát triển các sản phẩm công nghệ mang tính sáng tạo và đột phá.
Hơn nữa, cơ sở hạ tầng công nghệ của Việt Nam cũng đang không ngừng được cải thiện, với sự đầu tư mạnh mẽ từ cả khu vực nhà nước và tư nhân. Các khu công nghệ cao, các trung tâm nghiên cứu phát triển (R&D) đã và đang mọc lên, tạo ra một hệ sinh thái thuận lợi cho việc nghiên cứu và triển khai các giải pháp công nghệ mới.
Các doanh nghiệp Việt Nam, từ nhỏ đến lớn, cũng bắt đầu thấy được sự cần thiết phải đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D). Nhiều công ty đã chuyển mình từ các nhà thầu gia công trở thành những startup công nghệ đầy sáng tạo. Những nền tảng công nghệ, phần mềm quản lý, giải pháp công nghệ tự động hoá đã dần chiếm lĩnh thị trường Việt Nam và tiếp cận dần thị trường quốc tế.
Mặc dù những bước tiến này là đáng khích lệ, nhưng Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong lĩnh vực này. Vấn đề về thiếu hụt nguồn tài chính cho hoạt động R&D, cạnh tranh về nguồn nhân lực chất lượng cao, cũng như sự cần thiết phải nâng cao hơn nữa các chuẩn mực địa phương để có thể cạnh tranh với các sản phẩm công nghệ đến từ các quốc gia phát triển khác là những rào cản không nhỏ.
Cuối cùng, việc chuyển đổi từ vai trò của một nhà gia công phần mềm sang việc tạo ra các sản phẩm công nghệ của riêng Việt Nam đòi hỏi một chiến lược mang tính dài hạn với sự hỗ trợ từ chính phủ, sự nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp, cùng sự tiếp thu và sáng tạo không ngừng từ phía các kỹ sư Việt Nam.